IJsselmeer

Enkhuizen
Deze stad was al in de 14e eeuw een vooraanstaande vissers- en handelshaven. Ook hier viert de historie uit de Gouden Eeuw en de visserstijd hoogtij. Vele prachtige monumentale gebouwen, zoals de Drommedaris, het Waaggebouw en het stadhuis zijn te bewonderen. In de voormalige pakhuizen van de VOC is het beroemde Zuiderzeemuseum gevestigd met een openlucht- en een binnenmuseum. Daarnaast is er zeker in de zomer genoeg te doen en worden er zogenaamde Zuiderzeedagen georganiseerd met veel muziek en entertainment. Om van het Markermeer bij de haven van Enkhuizen te komen, moet men eerst door het Naviduct, de eerste sluis over een autoweg.

Medemblik
Medemblik is de oudste stad van West-Friesland. Vanaf het water ziet men direct Kasteel Radboud, één van de weinig overgebleven dwangburchten in de buurt. Het bloeiende handelsverleden is weer terug te zien in de gebouwen in het centrum. Tevens is Medemblik het eindpunt van de oude Museumstoomtrein, waarmee men naar Hoorn kan reizen. Hierbij zit ook het Stoommachinemuseum.

Kampen
De Overijsselse hanzestad Kampen ligt aan de monding van de IJssel. Er zijn in de binnenstad ruim vijfhonderd monumenten te bewonderen. Bezienswaardig in Kampen zijn onder andere het Oude en Nieuwe Raadhuis, de Nieuwe Toren en de drie stadspoorten. Aan de Koggewerf ligt de Kamper Hanze Kogge afgemeerd. Dit schip is een replica van een middeleeuws handelsschip. Vele stadswandelingen en bezoek aan musea zijn hier mogelijk.

Urk
Voormalig eiland in de Zuiderzee met nog steeds een bloeiende vissersvloot. De aanblik van Urk vanaf het water is bijna on-Hollands vanwege het heuvelachtige effect. Het is prachtig wandelen door de historische dorpskern. In de volksmond wordt Urk ook wel de parel van Flevoland genoemd.

Lemmer
In de Middeleeuwen waren er in Lemmer vele veldslagen, omdat men via deze haven Friesland probeerde binnen te vallen. In de 17e en 18e Eeuw was Lemmer met name een havenstad voor de Oostzeevaart en nog later een vissershaven. Ook nu speelt het water nog een grote rol, omdat zowel veel vrachtverkeer als pleziervaart Lemmer passeren door de Prinses Margrietsluis, de poort tussen IJsselmeer en Friese Meren. De binnenstad is volledig ingericht op watersporters en biedt een prettige aanblik, waarbij de historische elementen zijn behouden.

Stavoren
Stavoren is de oudste van alle Friese steden. Tegenwoordig een leuk en gezellig watersportstadje, waar het vroeger een drukke en actieve handelsstad was. Stavoren kwam veel tegenspoed te deel. Met name de legende van het Vrouwtje van Stavoren spreekt tot de verbeelding. Een rijke redersvrouw gaf één van haar kapiteins opdracht om het kostbaarste ter wereld mee naar huis te nemen. Bij terugkomst bleek het ruim vol met granen. De woedende vrouw liet de lading overboord gooien in de haven. Als straf voor haar hoogmoed verzandde de haven. De sluizen bij stavoren bieden de watersporters een doorgang naar de Friese Meren.

Hindeloopen
In de Gouden Eeuw is Hindeloopen uitgegroeid tot een centrum van interieur- en schilderkunst, omdat de goede verdiensten werden omgezet in kostbare stoffen en voorwerpen. Door hun rijkdom hadden de Hindeloopers ook hun eigen klederdracht. In de smalle straatjes staan nog steeds enkele kapiteinshuizen met kleine ankers op de gevel, als teken dat de schipper nog vracht kon aannemen. In de zomer woonden de zeemansvrouwen met de kinderen in kleine huisjes achter de grote woningen, de 'likhûzen'.

Workum
Workum is één van de mooiste Friese stadjes. Er is nog veel goed bewaard cultuurschoon. Langs de gedempte Wijmerts staan prachtige geveltjes en monumentale gebouwen, zoals de St. Gertrudiskerk, de Waag en het stadhuis. Door de aanwezigheid van geschikte klei waren er veel pottenbakkerijtjes. Nu nog steeds zijn er pottenbakkers en vele gezellige winkeltjes in het centrum van Workum te vinden. En natuurlijk het bekende Jopie Huisman Museum.

Makkum
Makkum was van oudsher een haven- en vissersplaats en het centrum van de aardewerkindustrie. Er waren onder andere steenfabrieken en scheepswerven en meer dan 100 kalkovens. De grote scheepvaartactiviteiten zijn door verzanding van de Zuiderzee verdwenen, maar scheepsbouw en productie van aardewerk en tegels vormen nog de belangrijkste plaatselijke industrieën. Nog steeds is Makkum beroemd om het vier eeuwen oude aardewerk van de familie Tichelaar. (een 'tichelaer' was een tegelschilder) Midden in het centrum van Makkum staat de 17de eeuwse waag, waarin nu het VVV kantoor is gevestigd.